دکترتولایی در گفت‌وگو با فارس مطرح کردجنگ روانی علیه محصولات تراریخته داخلی به نفع محصولات وارداتی/ جو مسموم علیه علمی که می‌تواند دافع بیماری‌ها باشد

2 روی سکه علم در حلبچه؛ از کشتار 5000 انسان تا هموار کردن مسیر یافتن خانواده‌
12 خرداد 1395
پیشکسوت علم ژنتیک ایران درگذشت
12 خرداد 1395

دکترتولایی در گفت‌وگو با فارس مطرح کردجنگ روانی علیه محصولات تراریخته داخلی به نفع محصولات وارداتی/ جو مسموم علیه علمی که می‌تواند دافع بیماری‌ها باشد

 به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری فارس، مرجعیت علمی کلیدواژه‌ای است که در فرمایشات بالاترین مقام کشور بارها در سال‌های اخیر شنیده‌ایم اما تحقق این خواسته مقام معظم رهبری الزاماتی دارد که اجرای این الزامات به عزمی ملی و همگانی و شاید همان همدلی دولت و ملت نیاز داشته باشد.

علم ژنتیک یکی از همان علم‌هاست که کشورمان پیشرفت بسیاری در آن داشته است ولی دستیابی به مرجعیت علمی در این علم و استفاده از علم دانشمندانمان برای نیاز جامعه نیز هرچند دور از دسترس نیست ولی نیازمند همتی عالی و به دور از حواشی است.

* چالش‌های موجود در علم ژنتیک ایجاد زمینه انحرافی برای کشور ماست

دانشمندان علم ژنتیک این روزها با حاشیه‌هایی در کار تحقیقاتی خود مواجهند که برای آگاهی بیشتر در این زمینه با محمود تولایی رئیس انجمن ژنتیک کشور گفت‌وگو کردیم.

فارس: در حال حاضر ایران در زمینه علم ژنتیک چقدر به پیشرفت رسیده است و در این حوزه با چه چالش‌هایی مواجه هستیم؟

تولایی: ایران به حرمت خون شهدا و تبعیت از فرمان امام(ره) و پس از آن پیروی از منویات مقام معظم رهبری امروز لنگرگاه ثبات سیاسی و امنیتی منطقه است و اگر با توجه به برخورداری از منابع طبیعی خدادادی فراوان و ظرفیت‌های انسانی و پیروی از منویات مقام معظم رهبری با دقت حرکت کنیم، می‌توانیم لنگرگاه ثبات اقتصادی و امنیت غذایی منطقه هم باشیم.

کشور مایل نیست برای دستیابی به علم و فناوری از هیچ کشوری دستور بگیرد، مایل نیست هیچ کشوری برای ما حد و مرز دستیابی به علم و فناوری ایجاد کند، اما امروز در حوزه استفاده از ظرفیت‌های علم ژنتیک و بیوتکنولوژی، محدودیت‌ها یا فضاسازی بسیار غیرمنطقی ایجاد شده که نمی‌توانیم از مردم بپرسیم شما دوست دارید غذای آغشته به سم مصرف کنید یا غذایی که با تکنولوژی‌های نوین ژنتیکی اصلاح شده است و امکان آلودگی به بیماری ندارد و بی‌نیاز از سم رشد می‌یابد.

* علیه محصولات تراریخته جنگ روانی به راه انداخته‌اند

فارس: چرا این شرایط پیرامون علم ژنتیک وجود دارد؟

تولایی: امروز از بحث اصلاح نژاد ژنتیکی تعبیر انحرافی به جامعه داده شده است و من معتقدم چالش‌های اخیر در حوزه استفاده از محصولات اصلاح‌شده ژنتیکی به‌نوعی ایجاد یک زمینه انحرافی و بازی برای کشور ماست.

جنگ روانی علیه محصولات تراریخته به ناحق اتفاق افتاده است و به جای اینکه بگوییم باید به علم تسلط یابیم و دانشمند خودمان متناسب با منافع ملی خودمان، تحت قوانین و مقررات ایمنی‌زیستی کشور خودمان محصولات را تولید کند، مسیر را برای محقق ایرانی سد می‌کنیم.

فارس: دانشمندان ما در حال حاضر به این توانایی رسیده‌اند که متناسب با شریط جوی کشورمان، محصولاتی را تولید کنند؟

تولایی: جمهوری اسلامی دارای متوسط بارندگی 250 میلی‌متر در سال است، ولی این میزان در اتحادیه اروپا و میانگین دنیا 850 میلی‌متر در سال است، از طرفی تبخیر در شرایط اقلیم خشک ما، سه برابر اروپا است و وقتی ما سرزمین گسترده و زمین‌های خشک و کم‌آب و اقلیم گرم و خشک داریم، دانشمندان ما می‌توانند با استفاده از ظرفیت‌های علم ژنتیک، ژن‌های مقاوم به خشکی، شوری و آفت و بیماری را به گیاهان منتقل کرده و گیاهان شورزیست و خشکی‌زیست یا خشکی‌پسند تولید کنند که امروز عربستان هم از این تکنولوژی‌ها استفاده می‌کند ولی ما امروز با جوسازی‌های مسموم روبه‌رو هستیم.

* جوسازی‌های مسموم علیه محصولات تراریخته داخلی به نفع محصولات وارداتی

فارس: این جوسازی‌ها به چه دلیل انجام می‌شود؟

تولایی: کشور ما حداقل 10 سال است که محصولات وارداتی تراریخته را استفاده می‌کند و هیچ‌وقت هیجان علیه آن در 10 سال گذشته راه نیانداخته‌اند، اما 6 ماه است به دلیل اینکه در برنامه ششم اشاره‌ای شده که تصمیم به تجاری رساندن محصولات اصلاح‌شده ژنتیکی انجام شود، هیاهو راه افتاده است.

این مسئله به نظر من یک زمین بازی است که دشمن برای ما فراهم کرده و به‌جای اینکه ما مسیر خوداتکایی در اقتصاد و به خصوص امنیت غذایی را طی کنیم، دانشمندان داخلی خود را برای دستیابی به گونه‌های متناسب با اقلیم ایران ناامید می‌کنیم و ماحصل این کار به جیب واردکنندگان مواد غذایی و واردکنندگان سم و نظایر آن می‌رود.

احساس ما این است که استراتژی آمریکا بر این است که آقای غذای دنیا باقی بماند و تمام سیاست‌ها را به کار می‌گیرد و بالاترین سطوح دانش و تکنولوژی را برای تهیه غذا به کار گرفته است، حتی بخش اعظمی از غذا را به دریا می‌ریزند، اما تولید را متوقف نمی‌کنند، دلیل این مسئله این است که می‌خواهند امنیت غذایی جهان در دست خودشان باشد، ولی ما می‌توانیم لنگرگاه امنیت غذایی و اقتصادی کشورمان باشیم.

فارس: تولید محصولات تراریخته چه فوایدی دارد؟

تولایی: میانگین مصرف سم برای محصولات کشاورزی در کشور ما بر اساس آمار رسمی نیز تا 27 هزار تن در سال است که مقادیر غیررسمی و حتی تا عدد 70 هزار تن را هم اعلام می‌کنند.

مقدار مصرف سرانه سم کشاورزی در کشور ما 400 گرم در سال است، در حالی که میانگین 70 تا 80 گرم در دنیاست.

در حال حاضر بر اساس بررسی‌های وزارت بهداشت بسیاری از این محصولات از استاندارد مجاز سم بسیار بالاتر است و بسیاری از متخصصان این محصولات را مصرف نمی‌کنند، ولی ما در برابر این همه بحران مصرف سم که اجتناب‌ناپذیر است،هیاهو داریم.

تنها راه مقابله با مصرف سم تولید گیاهان مقاوم به آفت از طریق اصلاح ژنتیکی است.

ما دشت گسترده سیستان و دشت مکوران را داشتیم، زمانی در آنجا کشت پنبه انجام می‌شد، ولی به دلیل وجود آفت، کشت پنبه را ممنوع کردند. امروز دانشمندان ما پنبه اصلاح‌شده ژنتیکی مقاوم به آفت را به نتیجه رسانده‌اند و قرار است سال 96 تجاری شود، ولی ببینید چه هیجانی علیه محصولات تراریخته ایجاد شده است.

امروز بحثی در مورد محصولات ارگانیک ایجاد شده، به هیچ‌وجه تعارضی بین محصول ارگانیک و محصول اصلاح‌شده ژنتیکی نیست. ما امروز از طریق کشاورزی سنتی حداکثر 30 تا 40 درصد نیاز غذایی کشور را می‌توانیم تأمین کنیم که آن هم نیازمند مصرف آب و بذر است.

حداکثر ظرفیت ما در کشور برای تولید محصولات ارگانیک در حدود 10 تا 15 درصد نیاز سبد غذایی مردم است و به هر ترتیب 30 تا 40 درصد نیازمند واردات هستیم که قسمت اعظم محصولات وارداتی تراریخته هستند. بنابراین اگر ما ناچار به استفاده از محصولات اصلاح ژنتیکی هستیم، آیا اطمینان‌بخش‌تر نیست که محصول از سوی دانشمند ایرانی و تحت‌نظارت مراجع رسمی کشور تولید شود تا اینکه محصول اصلاح‌شده خارج از کشور را وارد کنیم که ممکن است در کنار ژن مقاومتی که ایجاد کرده، ژن‌های ناخواسته دیگری را به تعمد ایجاد کرده باشند.

ما کویر لوت گسترده‌ای داریم که یک‌دهم مساحت کشورمان را دارد، ولی ما چه استفاده‌ای از این کویر کرده‌ایم.

امروز گونه‌ای از گندم در کویر لوت رشد می‌کند که دارای ژن مقاوم به شوری است و روی برگ‌های این گیاه بلور نمک مشاهده میِ‌شد. وقتی ما چنین گونه بومی داریم، اگر ژن مقاوم به شوری را از این گونه برداشت کرده و به یک گندم دیگری که دارای این صفت نیست، اما پرمحصول است، منتقل کنیم، بسیاری از مناطق خودمان را می‌توانیم زیر کشت ببریم.

اگر امروز ما در حاشیه دریای عمان و خلیج فارس سه استان بزرگ بوشهر، هرمزگان و سیستان و بلوچستان را داریم که هر سه استان مشکل اقتصاد و معیشت دارند و بدون شغل هستند، با استفاده از دانش و فناوری بیوتکنولوژی می‌توانیم این مشکل را برطرف کنیم.

فارس: برای مقابله با این جوسازی‌ها و پیشرفت در زمینه تولید محصولات تراریخته چه باید کرد؟

تولایی: با منش جمهوری اسلامی سازگار نیست که ما علم و فناوری را محکوم کنیم، علم و فناوری ابزار هستند و مهم این است که این ابزار در دست چه کسی باشد، اگر در گوشه‌ای در دنیا عده‌ای از این ابزار سوءاستفاده کردند مفهومش این نیست که ما خودمان را از این نعمت دانش محروم کنیم، بلکه ما با اعتقاد و تبعیت از مقام معظم رهبری در دهه پیشرفت و عدالت باید فرصتی را فراهم کنیم که همه دانشجویان به نیاز کشور نگاه کرده و در رشته‌های خود برای خوداتکایی تلاش کنند.

به نظر من رسانه‌ها باید هوشیارانه پشت صحنه این خبرها را دنبال کرده و انجمن‌های علمی را در ابهامات ایجادشده مرجع قرار دهند.

1

دیدگاه ها بسته شده است